Petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki gerilimin diplomatik yollarla hafifleyebileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesiyle geriledi. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu öncesinde artan diplomasi trafiği, bölgedeki petrol arzına ilişkin endişelerin azalmasına katkı sağladı.
Dün 105 dolara kadar yükselen Brent petrolün varili günü 103,87 dolardan tamamladı. Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı bugün saat 17.49 itibarıyla önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 4 düşerek 99,75 dolara geriledi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varili 92,14 dolardan işlem gördü.
Petrol Fiyatlarında Diplomasinin Etkisi
Fiyatlardaki düşüşte, BM Genel Kurulu kapsamında gerçekleştirilecek diplomatik temasların Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimi azaltabileceği ve ABD ile İran arasındaki görüşmelerin yeniden başlamasının önünü açabileceği beklentileri etkili oluyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın BM Genel Kurulu kapsamında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye açık olduğunu belirtmesi de piyasalarda çatışmaların hafifleyebileceği beklentilerini güçlendirdi.
ABD-İran geriliminin azalabileceğine yönelik beklentiler, başta Hürmüz Boğazı olmak üzere bölgedeki petrol sevkiyatlarına ilişkin arz endişelerini hafifleterek fiyatlardaki jeopolitik risk priminin düşmesine katkı sağlıyor.
BM Genel Kurulu 22 Eylül'de Başlıyor
Dünyanın önemli diplomatik buluşmalarından biri olan BM Genel Kurulu'nun 81. oturumu 22 Eylül'de New York'ta başlayacak.
Bu yıl "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM" temasıyla gerçekleştirilecek Genel Kurul'a 150'den fazla devlet ve hükümet başkanının yanı sıra çok sayıda cumhurbaşkanı yardımcısı, başbakan yardımcısı, bakan ve üst düzey hükümet yetkilisinin katılması bekleniyor.
Genel Kurul kapsamında İran ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin yanı sıra Gazze, Rusya-Ukrayna Savaşı ve diğer bölgesel çatışmaların da gündemin önemli başlıkları arasında yer alması bekleniyor.
ABD-İran Görüşmeleri İçin Yeni Temaslar
ABD ile İran arasındaki görüşmelerin yeniden başlamasına yönelik diplomatik çabalar da petrol fiyatlarındaki düşüşte etkili oluyor.
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, yaklaşık iki haftadır Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin yeniden başlaması için farklı fikirler üzerinde çalışıldığını açıkladı.
Katar'ın arabuluculuk ekibinin görüşmelerin yeniden başlaması ihtimalini değerlendirmek amacıyla Tahran ve Washington ile temaslarını sürdürdüğü belirtildi. Ekip ayrıca ilerleme sağlanması amacıyla farklı başkentler arasında diplomatik temaslarda bulunuyor.
Washington'un anlaşmaya varma isteğine ilişkin açıklamalar, ABD-İran geriliminin azalabileceği ve bölgedeki arz risklerinin hafifleyebileceği beklentilerini güçlendirdi.
Suudi Arabistan'ın Petrol İhracatı Toparlanıyor
Petrol piyasalarında arz endişelerini azaltan bir diğer gelişme ise Suudi Arabistan'ın ham petrol ihracatındaki toparlanma oldu.
Yemen'deki Husilerin Suudi Aramco'nun Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'na yönelik saldırılarının ardından Suudi Arabistan'ın Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihracatını artırması, piyasalardaki arz endişelerinin hafiflemesine katkı sağladı.
Uluslararası haber kaynaklarında Kpler verilerine dayandırılan geçici verilere göre, Suudi Arabistan'ın ham petrol ihracatı ağustosta 2013'ten bu yana en düşük seviye olan günlük 2,4 milyon varile geriledikten sonra eylül ayında şu ana kadar günlük 4 milyon varilin üzerine çıktı.
Reuters'ın aktardığı verilere göre de Suudi Arabistan'ın Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışında belirgin artış görüldü.
JPMorgan analistleri de 18 Eylül tarihli değerlendirmelerinde, Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'ndaki kesintiye rağmen Orta Doğu'dan petrol akışlarının güçlü seyrettiğine dikkat çekti.
Analistler, bölgedeki toplam petrol akışının son 10 günde günlük ortalama 17,1 milyon varil olduğunu ve bunun 2025 ortalamasının yalnızca günlük 6,1 milyon varil altında kaldığını belirtti.
Fed'in Faiz Politikası Petrolü Baskılıyor
ABD Merkez Bankası'nın geçen hafta Temmuz 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırması sonrasında, yıl sonuna kadar ilave bir faiz artışı yapılabileceğine ilişkin beklentiler de petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor.
ABD'de yükselen enerji maliyetlerinin Fed'e yönelik daha sıkı para politikası beklentilerini güçlendirmesi, ekonomik aktivite ve petrol talebinin yavaşlayabileceği öngörülerini destekliyor.
Sıkı para politikası beklentilerinin doları güçlendirmesi de petrolü diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından daha pahalı hale getirerek fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.