30 Temmuz 2026'da TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen, öğrenci affı başta olmak üzere yükseköğretime ilişkin çeşitli düzenlemeleri içeren kanun Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni düzenlemeyle üniversitelerden ilişiği kesilen veya üniversiteye yerleştiği halde kayıt yaptırmayan belirli durumdaki öğrencilerin yeniden öğrenime dönmesinin önü açıldı. Bunun yanında azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine ek sınav ve eğitim hakları getirildi.
Öğrenci Affından Kimler Yararlanabilecek?
Kanunla getirilen öğrenci affı kapsamında yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil bütün sınıflarda eğitim gören;
Ön lisans,
Lisans,
Lisans tamamlama,
Lisansüstü
öğrencilerinden ilişiği kesilenler ile bir programa yerleştiği halde kayıt yaptırmayan belirli durumdaki adaylara yeniden öğrenim hakkı tanındı.
Kendi isteğiyle üniversiteden ilişiğini kesen öğrenciler de düzenleme kapsamında değerlendirilecek.
Ancak aftan yararlanamayacak kişiler de kanunda açıkça belirtildi.
Hangi Suçlardan Hüküm Giyenler Kapsam Dışında?
Terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanlar öğrenci affından yararlanamayacak.
Ayrıca sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında sahte belge verenler ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında belirli suçlardan hüküm giyenler de düzenleme dışında tutuldu.
Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyelik, mensubiyet, iltisak ya da irtibat nedeniyle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrenciler de aftan yararlanamayacak.
Başvuru İçin 4 Aylık Süre Verildi
Öğrenci affından yararlanmak isteyenlerin, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde başvuru yapması gerekiyor.
Başvurular, öğrencinin ilişiğinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandığı yükseköğretim kurumuna yapılacak.
Şartları taşıyan öğrenciler, belirlenen esaslar doğrultusunda 2026-2027 eğitim öğretim yılında yeniden öğrenimlerine başlayabilecek.
Askerlik Ertelemesi Nasıl Olacak?
Düzenleme kapsamında yeniden üniversite eğitimine başlayan öğrencilerin askerlik ertelemeleri, Askeralma Kanunu'nun ilgili hükümlerinde yer alan usul ve esaslara göre gerçekleştirilecek.
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olan öğrenciler ise terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde düzenlemenin sağladığı haklardan yararlanabilecek.
Bazı Akademiler Öğrenci Affı Kapsamında Değil
Polis Akademisi ve buna bağlı eğitim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Milli Savunma Üniversitesi'ne bağlı harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitüler düzenlemenin dışında tutuldu.
Ayrıca Milli Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına başka yükseköğretim kurumlarında eğitim görürken ilişiği kesilen öğrenciler hakkında da öğrenci affına ilişkin hükümler uygulanmayacak.
Azami Öğrenim Süresini Dolduran Son Sınıf Öğrencilerine Ek Hak
Kanunla azami öğrenim süresini dolduran ve mezuniyet için yalnızca derslerini tamamlaması gereken son sınıf öğrencileri için de yeni imkanlar getirildi.
İntörn eğitimi dönemi hariç olmak üzere son sınıfta bulunan ve başarısız olduğu veya daha önce alamadığı teorik ya da uygulamalı dersleri bulunan öğrencilere iki ek sınav veya tekrar hakkı verilecek.
Teorik veya uygulamalı derslerini başarıyla tamamladığı halde uygulamalı eğitime ya da intörn eğitimine başlamamış, eğitimini tamamlamamış veya bu eğitimlerde başarısız olmuş öğrencilere de söz konusu eğitimleri tamamlama imkanı sağlanacak.
Ancak azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı verilmeyecek.
Başkasına Tez Yazdırana Üniversiteden İhraç Ve Adli Para Cezası
Yeni düzenlemeyle akademik çalışmalar konusunda da önemli yaptırımlar getirildi.
Kişisel emeği ve akademik birikimine dayanmayan, ücretli veya ücretsiz şekilde başkalarına hazırlattığı tez, makale, kitap veya proje gibi çalışmalarla ön lisans, lisans veya lisansüstü diploma derecesi ya da akademik unvan elde eden kişiler üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak.
Bu yöntemle kazanılan akademik derece ve unvanlar da geri alınacak.
Başkaları adına bu tür çalışmalar hazırlayan, üreten veya bunlara aracılık eden kişilere ise 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak.
Fiilin bu işi meslek haline getirmiş kişiler tarafından işlenmesi halinde adli para cezası 10 bin günden az, 20 bin günden fazla olmamak üzere uygulanacak.
Başkalarının hazırladığı yayın veya çalışmaları kullanarak diploma derecesi ya da akademik unvan elde eden kişilere de 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek.
Sahte Diploma Düzenleyenlere De Ceza
Türk veya yabancı yükseköğretim kurumlarına ait diploma, mezuniyet belgesi veya sertifikaları sahte olarak düzenleyen ya da düzenleten kişiler, Türk Ceza Kanunu'nda yer alan resmi belgede sahtecilik hükümleri kapsamında cezalandırılacak.
48 Üniversiteye Yeni Akademik Kadrolar Verilecek
Düzenlemeyle yükseköğretim kurumlarının akademik personel ihtiyacının karşılanması amacıyla 48 üniversiteye yeni kadrolar ihdas edilecek.
Bu kapsamda;
Profesör,
Doçent,
Doktor öğretim üyesi,
Araştırma görevlisi
kadroları oluşturulacak.
Özellikle tıpta uzmanlık eğitimi kontenjanlarında araştırma görevlisi kadrolarının kullanılmaya başlanması nedeniyle ortaya çıkan ihtiyaçların karşılanması hedefleniyor.
67 Yaşını Dolduran Bazı Akademisyenlere Çalışma İmkanı
Kanunun "Kurumlara dönüş" başlıklı hükmündeki şartları taşıyan ve 67 yaşını doldurmuş, tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık mevzuatına göre uzman olup devlet yükseköğretim kurumlarında daha önce görev yapmış öğretim üyeleri de belirli şartlarla yeniden çalışabilecek.
Bu kişiler, 3 yıl içinde ihtiyacı bulunan bir yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek.
Yükseköğretim Kurumlarına İlişkin Diğer Düzenlemeler
Kanunla Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyelerinin Kurulda geçirdikleri sürelerin, tabi oldukları özel kanun hükümleri doğrultusunda fiilen mesleklerinde geçirilmiş sayılması da düzenlendi.
Bu süreler terfi, birinci sınıfa ayrılma ve birinci sınıf olma sürelerinin hesabında dikkate alınacak.
Kurul üyelerinin yaş haddinde ise üye seçilmeden önce görev yaptıkları kadronun yaş haddi esas alınacak.
Devlet veya vakıf ayrımı yapılmaksızın kanunla kurulan yükseköğretim kurumlarının eğitim ve öğretime başlaması YÖK kararıyla gerçekleştirilecek. Sonradan ortaya çıkan nedenlerle akademik birimlerin kapatılması da ilgili kurumun yetkisine göre Cumhurbaşkanı veya YÖK kararıyla yapılabilecek.